روشنفکران ایران و موضوع زبان ترکی / دکتر اصغر فردی

روشنفکران ایران و موضوع زبان ترکی / دکتر اصغر فردی

مطالعه طرز نگرش روشنفکران و نخبگان فرهنگی و سیاسی قدیم و جدید ایران در رابطه با موضوع زبان ترکی و تحلیل انتقادی آنها یکی از راه های شناخت وضعیت کنونی مساله میتواند باشد. امروز هشتم بهمنماه٬ سالروز مرگ سیدحسن تقی زاده تبریزی سیاستمدار و ادیب مشهور معاصر است. روایت استاد اصغر فردی از دیدار استاد شهریار با تقی زاده را باهم بخوانیم. این گزارش نکات جالبی از نوع نگاه تقی زاده ی سالخورده درباره جایگاه…

بیشتر بخوانید

الیمیزه_چاتان_تنقیدلر / اصغر فردی

الیمیزه_چاتان_تنقیدلر / اصغر فردی

بو مقاله سانجاق درگی سیندن گؤتورولموشدور / عزیز اوخوجولار: بو باره ده اولان سؤزلرینیزی پایلاشماق ایستردیک خانم رضی! سلاملاریملا؛ من دفعه‌لرله سیزین تمیز و‌ آری – دورو آذربایجان تورکجه‌میزله یازدیغیز شیرین نثرلرینیزی سئوه سئوه اوخوموشام. کئچمیشده بیر دفعه ده یازی‌لارینیزدا ایشله‌تدیگینیز لغت‌لر باره‌ده فکریمی سؤیله‌میشم؛ آنجاق شخصینیزین و یازدیقلارینیزین طرفیمدن اهمیت داشیدیغینا نظراً، بیر داها نیسگیل و ارک اوزوندن شیوه‌نیزله باغلی آرزومو بیان ائتمگی فایدا احتوا ائده‌جک احتما‌لا قرین گؤرور، اسلوبونوزون حقینده بیر داها دوشونمه‌نیزی…

بیشتر بخوانید

ماجرای انتشار حیدربابای استاد شهریار و واکنش دستگاه پهلوی با آن / اصغر فردی

ماجرای انتشار حیدربابای استاد شهریار و واکنش دستگاه پهلوی با آن / اصغر فردی

اوج تلاقي مخاصمانة شهريار با رژيم مقارن با اشتهار حيدربابا بود. شهريار با استفاده از آزادي قلم و ‏بيان حاصل از نهضت ملي مصدق با شكار رندانة فرصت براي نخستين بار ممنوعيت ديرپاي مطبوعة ‏تركي را در هم شكست و براي اولين بار كتابي تركي منتشر كرد. او پس از انتشار حيدربابا ديگر ‏طهران را براي خود ناامن ديد و به تبريز گريخت:‏ تهرانين غيرتي يوخ شهرياري صاخلاماغا قاچميشام تبريزه قوي ياخشي يامان ‏بلله‌نسين از…

بیشتر بخوانید

مکتب شهریار / اصغر فردی

مکتب شهریار / اصغر فردی

‏ شهريار نخستين سنين شاعري را در كوران نوآئينگي شعر فارسي باليده است. سال‌ها پيش از آن‌كه شاعران ديگر مناطق ‏ايران و طهران با دگرديسي شعر آشنا شوند، موج نو در تبريز با كوهه‌هاي بلندي برخاست. حدود ده سال پيش از تطور شعر نيما ‏و نخستين تجربة او، انجمن‌هاي نوگرايان در تبريز به سرعت رمانتيسم را پشت سر گذاشته، به تقطيع مصاريع افاعيلي روي كرده ‏بودند.‏ مهم‌ترين وجه تمايز شهريار با فضاي غالب بر شعر…

بیشتر بخوانید

استاد شهریار / اصغر فردی

استاد شهریار / اصغر فردی

نویسنده: اصغر فردی استاد شهريار از نوادر شعرائي‌است كه در حيات خود به ذروة بلندنامي و اشتهار بلاعديل رسيد و در ميان كافّة صنوف و ‏طبقات متعدد مردم محبوبيتي بلابديل يافت. ‏ استاد بلامنازع سخن زنده‌ياد «مهرداد اَوِستا» ضمن ادراك و توجه به اين نكتة باريك ـ كه در كمتر كسي به چنين فهمي دربارة ‏ناشناخته‌گي شهريار برخورد مي‌شود ـ با گواهي اين قضيه مي‌نويسد:‏ ‏«بی تردید در ميان سخنوران روزگار، از طلوع شعر دری…

بیشتر بخوانید

مکتب شهریار / اصغر فردی

مکتب شهریار / اصغر فردی

در نظر دارم امشب دذيل موضوع «مكتب شهريار» صحبت كنيم استحضار داريد كه آن موقع دانشگاه تأسيس نشده بود و بعد از دارالفنون چند مدرسة عالي دائر بود. استاد در درسة عالي طب تحصيل كردند. دورة انترني و اكسترني خود را در مريضخانة سپه ديدند. پس از وقفه‌اي كه در اثر فشارهاي دربار حاصل شد و پسرعموي رضاشاه مرد استاد توانست بخش ناتمام (دورة داروشناسي) را در مدرسة عالي دواسازي و دندانسازي طي و تمام…

بیشتر بخوانید

اوستاد شهریار حقینده / اصغر فردی

اوستاد شهریار حقینده / اصغر فردی

  در گفت و گوي پيشين نسبت به آغزينه‌گي تطور و نوگرائي در شعر فارسي سخن رفت و گفتيم كه حضور همزمان چندين شاعر متجدد در تبريز به دليل مجاورت با قفقاز و عثماني موجبات برآمد اين سياق شد و شهريار نخستين دوران شكوفه‌گي و تبلور شعريت را در چنين بستري طي كرد دور چنان شورناك بود كه ده‌ها شاعر طبع‌آزمائي مي‌كردند گرچه حتي اسمي از بعض آنها باز نماند احمد خرم و نقي برزگر…

بیشتر بخوانید

دو كلام حرف حساب با حكماء ايرانشهري ‏/ اصغر فردی

دو كلام حرف حساب با حكماء ايرانشهري ‏/  اصغر فردی

  همهٔ حرف سادهٔ من در ساده‌ترين صورت بيان به آقايان ايرانشهري اين‌است كه دوست‌داشتن ايران حتي ايران ‏فرهنگي – یعنی در سر پروردن آرزوي استلحاق سرزمين‌هاي از دست‌رفته‌اي مانند هرات و قفقازيه و حتي بحرين و  … – دشمني ‏با تركي را ايجاب و الزام نمي‌كند. مي‌توان با تحمل و حتي دوست داشتن ترك و تركي هم ايرانگرا بود، درست ‏به سياق خود تركان كه ايران را از جان دوستر دارند و تركي را…

بیشتر بخوانید

اهميت زبان در بقاي اقوام و تقسيم اين موهبه با خويشان‏ / اصغر فردی

اهميت زبان در بقاي اقوام و تقسيم اين موهبه با خويشان‏ / اصغر فردی

متوليان زبان فارسي و تقويت آن به نيكي مي‌دانند كه زبان ضامن بقا و دوام هر قوم و ملت است. ملت‌ها به ‏دولت‌ها زنده مي‌مانند و الاّ در ميان ملت‌‌دولت‌هاي دور و نزديك مستحيل و منقرض مي‌شوند. دولت و ملت نيز با عنصر ‏زبان حيات و بقا مي‌يابد. ايرانيان بنابه‌همين سبب است كه خود را مديون فردوسي و شاهنامة او ‏مي‌دانند. ‏ زبان فارسي زباني قراردادي و معيار مقرري است كه از تركيب لهجات گوناگون…

بیشتر بخوانید

فضولي» پايه‌گذار سبك هندي يا سبك آذربايجاني / اصغر فردی

فضولي» پايه‌گذار سبك هندي يا سبك آذربايجاني / اصغر فردی

« اصغر فردی با درگذشت نورالدين عبدالرحمن جامي شاعر تواناي قرن نهم در سال۸۹۸، دورة زرين شعر كلاسيك فارسي ـ كه با رودكي آغاز شده بود ـ پايان يافت! معقول‌ترين دليلي كه مي‌توانيم به فرجامي چنين بياوريم همانا اشباع ذوق مردمان روزگار و الزام و اجبار چرخة روزگاران از آن سياق پيشين است. از سوي ديگر محيط و شرايطي سياسي در اتمام دورة مذكور و وقوع دگرديسي ادبي بي‌تاثير نبوده است؛ چنانكه شهرياران سلسة صفويه…

بیشتر بخوانید