ریاضیات تورکجه ده

گؤنده ریلن یازیلاردان:

 

نام علامت های ریاضی به زبان تورکی . ضرب – تقسیم -جمع و … همراه با مثال …
.
حساب : سای بیل – saybil
.
منها (-) : چیخی – çıxı
.
جمع (+) : آرتی – artı
.
ضرب (×) : چارپی – çarpı
.
تقسیم (÷) : بؤلو – bölü
.
مساوی (=) : ائشیت – eşit
.
نامساوی( ) : قارشیت – qarşıt
.
خط ( __ ): جیزگی – cizgi
.
مثلث : اوچ گئن – üçgen
.
گوشه : بوجاق – bucaq
.
مربع : دؤرد گئن – dördgen
.
مستطیل : جوت قول دؤردگئن – cütqol dördgen
.
زاویه : آچی – açı
.
دایره : یووارلاق،قوشاق – yuvarlaq,quşaq
.
بیضی : یاستی قوشاق – yastı quşa
.
برای تبدیل اعداد به حالت ترتیبی ازیکی پسوند های ( ı ئینجی ) – ( i ینجی ) – ( u ونجو ) – ( ü ونجو ) استفاده میكنیم.
.
مثال :
بیر + ینجی = بیرینجی (اول)
.
ایکی +ینجی = ایکینچی (دوم)
.
اوچ + ونجو = اوچونجو (سوم)
.
خواندن اعداد اعشاری و كسری و درصدها:
( / ) علامت تقسیم است.
.
مثال:
۱/۵= بئشدن بیر /یا بئشده بیر
۱۰۰/ ۱۰= یوزده اون یا اون فاییز ۱۰%
۲٫۴ = ایكی اوندا دؤرد
(% فاییز یا یوزده …
(÷) بؤلو
(÷) علامت تقسیم
.
تورک دیلینده ریاضیاتین ۴ اصلی عملیاتین آشاغیداکی کیمی دئیه بیلریک:
بئش اوسته گل اوچ اولار سگگیز ۸=۳+۵
سگگیزدن چیخ اوچ قالار بئش ۵=۳ـ۸
اوچو وور بئشه اولار اون بئش ۵=۱۵×۳
اون بئشی بؤل اوچه اولار بئش ۵=۳÷ ۱۵
دورد اوچه چالی = اون ایکی ۱۲=۴×۳
حساب = سایان
حسابدار = سایمان
منها = چیخیش
جمع = آرتی
ضرب= چالماق
تقسیم = بولوش
مساوی = بیریک =اولار
نامساوی = بیریکسیز =اولماز
خط = جیزیق
مثال : من بوردا بیر جیزیق چکدیم
مثلث = اوچ قول =سه بازو
گوشه = بوجاق
مربع = دورد قول
مسطتیل = اوزون دورد قول
زاویه = آچی =آچیق
.
نکته ۱: دایره = “تاییرماق” = این کلمه خودش تورکی است – حتی کلمه انگلیسی “تایر” ماشین نیز از این کلمه گرفته شده است به معنی هل دادن چیزی که در زمین می گردد و حرکت می کند.
حتی کلمات” توولانماق” یعنی گرد چیزی گشتن و “دولانماق” یعنی گردش کردن نیز از این مصدر “توولانماق” گرفته شده است .
.
نکته ۲: بیضی = یاستی دایره / یاستی دایرا . درست تر می باشد / و” ه ” آخر در دایره در تورکی با فتحه خوانده می شود .
.
۳ -گئن در ترکیه و قول(ضلع یا بازو) در آذربایجان و ایران کاربرد دارند .

 

ارسال دیدگاه