باغریمداکی سوزلریمدن پارچالار / داغلار اوغلو

گونده رن: ممدمیانالی (داغلاراوغلو)

داریخما یاخشی یامان روزگاریمیز کئچه جک
بو بئش گون عمره گوره روزگاره یالوارما
سنین ده بیر گول اولار نو بهارین ای بلبل
خزان جفاسینه صبر ایله خاره یالوارما
سعادت

آنادیلیمیز

گونده‌لیک یاشام آجی‌لاری بیزی سارسیدار…آنجاق، بیر پارا آجی‌لارین بیزیم یاشامیمیزدا اؤزل ائتکی‌لری واردیر. بو آجی‌لار بیزی سارسیتسالار دا، یاشامیمیزا آنلام باغیشلایارلار… بویومک ایسته‌ین اینسان‌لار بو آجی‌لاردان قورخمامالی‌دیرلار… بیزیم من-یمیزی، منلیک سویه‌سینه قالدیران عامیل، آجی‌دیر. میللی آجی‌لاریمیز اولماسایدی میللی منلییه چاتا بیلمزدیک…چؤره‌ییمیزی الیمیزدن آلان اولماسا، چؤره‌یین قدرینی بیلمه‌ریک…
انگلیسی‌ده “بوتون یومورتالاریزی بیر سبده قویمایین” دئیه بیر آتالار سؤزو واردیر.
جامعه‌نین قضاوتی انسانلاری یالان دانیشماغا و یالانچی اولماغا سوق وئرر. مخصوصا دینی جامعه‌لرده، اشخاصین دینی و اعتقادلاری‌نین اونلارین اجتماعی موقعیت و قضاوتلری باره‌ده رولو اولدوغونا گوره انسانلار اوزگه‌نین دقتینی جلب ائله‌مکدن اوتری چوخ راحت یالان دانیشیب اوزلرینی اولمادیقلاری کیمی گوستریرلر.
یالانلارین چوخونون اساس عاملی قورخودور. متاسفانه بیزیم جامعه‌میزده تنبیهلی رفتارلار، دانلاماق و مقایسه‌لی رفتارلار انسانلاری، ائله اوشاقلیق یاشلاریندان یالان دانیشماغا طرف سوق وئریر. اوشاق، تنبیه و مجازاتدان قورتولماقدان اوچون یالان دانیشماغی لاپ راحت یول کیمی سئچیر. و بو رفتار اونون شخصیتینده کوک سالیر.
یالان سوزجویونون نه زامان یارانماغین فیکر ائله‌میرم کیمسه بیله. اینسان اوغلو بلکه اوزونو تانی‌یاندان بو یالان‌لا اوزلشیب. هر کس اوز آچیسیندان یالانا باخیب و هر آچیدان باخیلدیقدا یالانی اوزگه‌سیندن ائشیتمک چوخ چیرکین اولوب. هئچ کیم یالان ائشیدن کیمسه‌دن خوشلانماز. آنجاق بو کی اوزو یالان دانیشا، چوخ چئشیتلی باخیش‌لار وار. کیمسه‌لری یالان دانیشماغی یاخشی بیلیب، یالان اولماسا دا گونون گئچیلمزلیگین وورغولویورلار. داها دوغروسو چورک‌لری یالاندان چیخیر. بو آدام‌لارین یالانلارینا چوخ‌لاری اینانارلار. تکجه اوزون سوره او آدام‌لاریلا قالدیقدا یالان‌لاری اوزه چیخار. او زامانا دک ده آللاه بیلیر یالانلاریلا نه قدر آدام‌لارین باشلارینا بورک قویموش اولورلار!. بئینینیزده سالین گورون بو قوروپ کیملر اولا بیلرلر؟! بیر سیرالاری یالان دانیشماغی خوش بیلمه‌سه‌لر ده، اوزل زامان‌لار یالان دانیشماق زوروندا اولورلار. بو آدام‌لار یالانی چیزکین بیلسه‌لر ده یالانین گئچرلی اولدوغونو دوشونرلر. بیر سیرا دا آداملار وار کی یالان دانیشاندا قیپ-قیرمیزی قیزارارلار، هر کس ده بیلر اونلار یالان دانیشیرلار، آنجاق کیمسه اوزلرینه گتیرمزلر. بیر سیرالاری دا وار یالان دانیشماق‌دان زهله‌لری گئدر، دوز سوزو دئیرلر، بیر سؤزو ده دئمک ایسته‌می‌ین زامان، دئیرلر، سوزون دوزون دئمک ایسته‌میریک، بیزی یالان دانیشماق زوروندا قویمایین،آنجاق اونلار دا هر دن یالان دانیشماق زوروندا قویولورلار.
تأسفله یالان دانیشانلار بیزیم جامعه ده اوز پیس عمللری‌نین جزاسینی گورمورلر و بو جهتدن یالان دانیشماق نه اینکی منفی بیر خصلت بلکه معمولی و گاهدان مثبت بیر خصلت کیمی حسابلانیر. و گاهدان بیر ملتین شادلیغینا باعث اولورلار.بو مسأله‌نی حل ائله‌مکدن اوتری عایله و جامعه‌ده یالان دانیشانلاری یالانلاری‌نین هزینه‌سینی وئرمگه مجبور ائله‌ین بیر مکانیزم لازمدیر کی یالانچیلاری ائله‌دیکلری پیس داورانیشلارین جزاسینی چکمله اونون قبیح و پیس اولدوغونو آنلاسینلار.
بیر جامعه‌نین اساس سرمایه‌لریندن متقابل اینانماق و عمومی اطمیناندیر کی یالان دانیشماق بو سرمایه‌نی کورلاییر و آرادان آپاریر. یالان دانیشماق خیانتدیر. یالان دانیشماق معمولی رفتارا تبدیل اولان بیر جامعه‌ده گروهی و جمعی ایشلر، اورک بیرلیگی و مشارکت آرادان گئدر و اضطراب، خشونت، بدبینلیق، عدالتسیزلیک و صداقتسیزلیک اوندا ریشه سالار.
انسانلار گونده‌لیک یاشاییشلاریندا اوزگه‌یه توهیندن اجتناب اوچون، شخصی حسّیّاتلارینی گیزلتمکدن اوترو و آیری سببلره گوره یالان دانیشیرلار. آما یالان گونده‌لیک مشکل‌لرین حلی اوچون همیشه ایشلنیرسه چوخ ضررلی اولوب بیر ناخوشلوق ساییلار. بونا گوره بئله انسانلارا ناخوش گوزونده باخیلمالیدیر و اونلارین درمانی اوچون روانشناس و حتی روانپزشکدن کومک آلینمالیدیر. بیزیم یئرلرده حاقلاریندا دورانلار آز اولور. حاقلاریندا دورماق بو آنلامدا دیر؛ بیر بو کی باشقاسینین حاققینی آیاقلامی یاسان، ایکینجی سی اوز حاققیوی کیمسه یه یئدیرتمه یه سن. بورالاردا اینسانلارین چوخو ایکی سینی ده گورورلر. هم حاق یئییرلر،

هم ده حاقلارینی زورلاری چاتمایانلارا یئدیردیرلر. داها دوغروسو گوجلری اونلارین نئجه داوراندیقلارینی بللندیریر. بونو دئدیکده گئنلده بئله اولور. آنجاق واردیر

بیرکس لر ده کی باشقالارینین حاقلارینا سایغی دوروب، اوز حاقلاریندان کئچرلر. ایشلر یولا دوشسون دئیه اولسون دئییب کئچرلر. اولسون دئمک ایله ایش یولا دوشمور بلکه باشقا حاقسیزلیقلارا یول آچیلیر.
حاققیمیزدا دورماق،او قدر ده چتین دگیل. اوزوموزون ایشیمیز یولا دوشسون دئیه باشقالارینین حاق اولدوقلاری آنجاق حاق بیلمه دیک لرینه ال اوزالتمامالی ییق. یییه لری ده بیلمه سه، بیز بیلیریک او بیزیمکی دگیل. عئینی حالدا، الیمیز ایله باشقالارینین حاقسیزلیغینا یول وئرمه مه لی ییک. ها بئله حاققیمیز اولان هر بیر نسنه نی، زوربالارا یئدیردمه مه لی ییک.
سوزون سونو بونو دئمک ایستیرم؛ حاقسیزلیق ایکی باشلی دیر. هم حاققی یئین، هم حاققی یئییلن سوچلودور. حاقسیزلیق هم باشقالارینا دیر، هم اوزوموزه! ایستیریک یاخشی بیری اولاق، حاق یئمه ییب و حاققیمیزدان کئچمه مه لی ییک. حاققیمیزدا دورمالی ییق.

ارسال دیدگاه