شاهید کریم ین تامارزییام کتابینا اؤن سؤز / دؤکتور ح. صدیق

شاهید کریم، چاغداش شعر دۆنیامېزېن گنج نسلینه باغلې اؤزۆنه حؤرمت قازانان سؤز صرافی سایېلېر. اۏ عشق شاعیردیر. معشوقه‌سی و سئوگیلیسی، جانلې- جسدلی انسان قالبېندا اۏلان بیر گؤزلدیر. لاکن بو گؤزلین داورانېشلاری هئچ عادی انسانلارا اۏخشامېر، یعنی اۏنون کیملیڲی ، تۏپراق ایسی وئرمیر، بو سئوگیلی درین دویغولار مسکنی اۏلان عرفان دۆنیاسېندان گلن بیر غیر مادی وارلېقدېر. اۏ شاعیرین اۆره‌ڲینه قۏناق گلیر، اۏنون اۆرک یۏللارېنا سو دا سه‌پیر، اۏ، حتی شاعیری کاینات تانرېسې ، مقامېنا یۆکسلدن بیر وارلېقدېر.

یاغمور کیمی چؤل- چمنه حیات وئریر، غصه‌نی، غمی، کدری و هجرانی قاچېردېر، شاعیرین الینه قۏپوز دا وئریر، نت‌لاری دا رقصه گتیریر، اۏنون گؤزلرینده ماهنې جانلانېر، یاشام گؤرۆنۆر. (ص ۷- ۱۳)

وارلېق بیرلیڲی (pant is me) نظریه‌سینه باغلې اۏلای دؤشۆنجه‌یه گؤره، ازلی معشوق حیاتېن هر بیر ملموس بؤلۆمۆنده تجلی ائده بیلر، تجلی‌دن اؤنجه عشق ده اؤزۆ، معشوق دا اؤزۆ، عاشق ده اؤزۆ ایمیش‌. هیدجی دئمیشکن:

index

ائتمه‌میش اۏل شاهد رعنا بزک

پرده‌نی سالمېشدې اۏتورموشدو تک

نه آدې بیر یئرده نه دیلده سؤزۆ

عشق اؤزۆ عاشق اؤزۆ معشوق اؤزۆ

تجلی دۆنیاسې شاعیرین بۆتۆن خیال، دؤشۆنجه و دویغولارېنې سارمېشدېر. شاعیر اؤزۆنه اجازه وئریر کی، تجلی ائده‌جک سئوگیلیسینین آدېنې حتی دالغالار اۆستۆنده یازسېن، هئچ بیر بال، اۏنون شیرین دادېنی وئرمه‌ییر و شاعیرین ایزلری ده اۏنون ناخېشلارېندان سیلینمه‌ییر. (ص ۱۶)

لاکن شاعیرین بو غیر ماده سئوگیلیسی همیشه اوزاقدادېر، اۏدورکی اۏ، یوکسک معنوی مقاملې بو معشوقه‌یه استغاثه ائدرک یالوارېر و دئییر:

نه‌دن اوزاقداسان یاخېنلاش منه!

بو یالوارېشی شاعیرین بۆتۆن شعرلرینده گؤرمک اۏلار:

بئله یاندېم، کۆله دؤندۆم گلمه‌دین!

نیسگیل شام تک سس‌سیز  سؤندۆم، گلمه‌دین!

اۏنون عشقی ائله یوکسکده دئڲیلدیر. هر کس اۏنو گؤره بیلیر، لاکن سئوگیلیسی حتی بیر آن دایانېب، سئوگی و عشقینه باخمایېر، عاشق ایسه دئییر:

سئوگی‌نین حؤرمتی قۏی قالسېن منه

ساخلایېب بسلرم ببڲیم کیمی

اۏ «زاهدی» نصحیت ائدیر، «بو شیدالېق‌دان ال چک!» دئییر. سئوگیلی ایسه اۏنا «یئر عشقینه سېغماز» دئیرکن، اۏنو گؤی‌لره سارې اوچوردور. اۏ ایسه گؤی‌لرده «اؤتۆز قوش» تک دوراقلانېر، دوام ائده بیلمیر، یئری گزیر، گؤیۆ گزیر، اۏنو تاپا بیلمیر و  هر نه‌یی اؤزۆنده گؤرۆر. (ص ۳۱)

شاهید اؤزۆنۆ پروانه بیلمیر، لاکن سئوگیلیسی‌نین باشېنا «پروانه سایاق» دۏلانان بیر عاشق حساب ائدیر. اۏ سئوگینی، سئوگیلیسیندن بیر هدیه بیلیر، ائله بیر هدیه کی، بۆتۆن حیاتی عشقه بۏیایا بیلیر. ائله عشق کی، منطق تاپماز، برهان بیلمز، سئوگی‌دن باشقا هر نه واری هئچه سایار:

سئوگیندن ایراق هر نه وارې باخ هئچه ساندېم

گل سئوگی‌یه قاتلان، یاشامېن عشقه بۏیانسېن

مستانه گزیر گوشه‌یه میخانه‌ده عاشق

هر می‌ده کی، یۏخدور نظرین بۏشلا جالانسېن

اۏ‌ اؤز سئوگیلیسین تانرې بیلیر و اۏنو هر یئرده گزیر، هر یئرده آختارېر، چۆن کی، هر یئرده گؤره بیلیر، یاغېشدا، بولوددا.

یاغېش دا یاغاندا بؤیله دۆشۆندۆم

گؤره‌سن تانرې‌نېن نه‌ییدی یئنه (ص ۳۶)

کریم شاهیدی «الاهی»لر یازان بیر شاعیر سایماق اۏلور. اۏنون الاهی‌لری عاشقانه و عارفانه  الاهی‌لر سایېلېر. من اۏنا توتدوغو یۏلدا اوغورلار آرزولایېرام.

دکتر ح.م. صدیق

تبریز ۱۵/۷/۹۶


کریم ین

ارسال دیدگاه