آشیق گلابعلی داوودی

 

زنگان آشیقلاریندان سؤز آچاندا بوگون دده آشیق ساییلان گلابعلی داوودی آدی ایلک دفعه نظره گلیر. آشیق گلابعلی ۱۳۱۹جو ایلده خرمدره­نین ارهان کندینده آنادان اولور. اونون آتاسی، حتا آناسی دا ساز و سؤز ایله غریبه اولمامیشلار. آتاسی و باباسی دا آشیقلیق صنعتینه وارد اولان اولموشلار. او آناسینین لای لالاریلا موسیقی و آنادیلی­نین گؤزه­للیگینی دویموشدور. یئنی یئتمه چاغلاریندا سسی نین گؤزه­للیگینه خاطیر، ائل – اوبا طرفیندن اوخوماغا تشویق اولوردو. اوشاقلیقدان درین استعدادینا گؤره یئرلی ماهنی­لاری اؤیره نمیش و اوخویارمیش. ۱۷ یاشینا چاتارکن اوستاد آشیقلارین یانیندا: سلطانعلی میر وئردی نژاد (نوروزی)، اوستاد میرزا علی سلیمانی، آشیق محمد آقا سلیمانی و باشقالاری نین یانیندا شاگیرلیک ائدیب و موسیقی اؤیره­نمیشدیر. آشیق بولود جوادی مییانانین اوستاد آشیقلاریندان ساییلاراق آشیق گلابعلی نین یاخین دوستو دا اولموشدور. سونرالار آشیق گلابعلی اونون قیزین اوغلونا گلین ائتمیش و بو علاقه داها آرتمیشدیر. آشیق گلابعلی اوستادلاریندان دانیشاندا آشیق رسول نوروزی نی اونونتماییر و اوندان چوخ بؤیوک بیر محبتله آد چکیر. او دئییر: آشیق رسول کیمی قدرتلی آشیق چتین تاپیلار. او، بؤیوک بیر اوستاددیر. آنجاق اوّلده منه آشیقلیق اؤیرتمک ایسته میردی و دئییردی گئت باشقا بیر صنعت دالیجا. آشیقلیقدا نه چؤره ک وار و نه قدرینی بیلن وار. نهایت گلابعلی نین علاقه سینی گؤردوکئه راضیلاشیر اونو شاگیرد کیمی قبول ائتسین. آشیق گلاب باشقا و بیرینجی اوستادلاریندان آشیق طیّب دن ده آد آپاریر و آرتیریر: من ۷۰جی ایللرده گئدیب آشیق طیبی گؤروب و اللریندن اؤپدوم. اوندان قدردانلی ائتدیم. اما او ائله بؤیوک بیر انسان ایدی کی منه اجازه وئرمه دی اوندان آرتیق تشکور ائده م. اوستادلاری گلابعلی­ده اولان استعدادی گؤروب، اونا آشیقلاری صنعتی­نین بوتون بوجاقلارینی اؤیرتمه­یه چالیشیرلار. آز بیر زماندا گلابعلی بیر اوستاد آشیغا چئوریلیر. گؤزل سسی ایله ماهنی اوخوماقدا، ساز چالماقدا ماهیر بیر آشیق اولور. داستان سؤیله­مه­یی ده اؤیره­نه­رک توی – دوگونلرده چالیب – اوخویور و ائللریمیزه شنلیک آپاریب، مجلیسلر دولاندیریر.

بونو دا آرتیرمالی یام کی آشیق گلابعلی بیر دیندار آشیق اولاراق ۲۸ ایل تامام محرک گونلرینده زنگاندا شبیه اوخومادا اشتراک ائتمیش و گؤزل سسی ایله تاماشاچیلارین رغبتینی قازانمیشدیر. هر زمان میدانا گیرنده، تاماشاچیلار صلوات چئویریب و اونو آلقیشلاردیلار.

آشیق گلابعلی انقلابدان اؤنجه­دن ایران تلویزیونوندا اؤز هنریله چیخیش ائدیب و تاماشاچیلارین، ائشیدنلرین ماراغینی قازانیر. او، بیر چوخلو کنسرتلر وئریر و اؤلکه­دن ائشیکده او جمله­دن آذربایجان جمهوروسوندا، تورکیه­ده و باشقا اؤلکه­لرده ائلیمیزین هنر و ادبیاتینی گؤسته­ره­رک، اؤز مدنیت و فرهنگیندن مودافیعه ائدیر. ایش اورایا چاتیر کی دده لقبی­نی ده قازانیر.

آشیق گلابعلی انقلابدان سونرا ۵ ایل زنگان تلویزییاسیندا آشیقلاری بیر یئره توپلاییب، آشیقلار وئرلیشینی بولا سالیر و اؤزو ده داستانلار اوخویور. اونون ایشینی، ایندی اوغلو آشیق التفات داوام ائتدیریر.

بیلدیگیمیز کیمی انقلابدان سونرا آشیق صنعتی غربته دوشدو. بیر نئچه ایل ساز گیزلی قالدی. او زامانلار آشیق گلابعلی داستانلارین یازماسی ایله مشغول اولدو و بوگون بؤیوک بیر مجموعه نی یازاراق، ده یرلی بیر خزینه نی مکتوب ائتمیشدیر.

آشیق گلابعلی ۵۸جی ایلده خرمدره دن ۱۸ آشیق توپلاییب تبریزه یولا دوشور و ۴ گون اورادا ساز چالیب خرمدره نین آشیقلیق صنعتینی تمثیل ائتدیریر. اونون آردیجا تبریز آشیقلاریلا برابر تهراندا برنامه لر اجرا ائدیر. بونا گؤره نئچه ایللر آشیق گلابی تبریز آشیقلاری سیراسیندا تانیییردیلار. ۵۰ ایلینده تهران تلویزیونوندا آشیق وئرلیشلری حاضیرلاماغا چاغریلیر. ۶۴ و ۶۵ ایللرینده زنگانین مستقل آشیقلار گروهونو قورماغا همت گؤسته ریر و سونرالار هر ایل تهراندا چیخیش ائدیر و زنگان موسیقی سینی تانیتدیریر.

حجه­الاسلام امیرجهانی ۱۳۶۵ ایللریندن زنجان ارشاد اداره سی نین مدیر کلّی اولدو. او آشیق گلابعلی نین چاغیریب و موسیقی فستیواللاریندا اشتراک ائتمه یه چالیشمالارینی ایسته ییر. بو چالیشمالار اساسیندا ایران موسیقی فستیوالی نین دؤردونجو سایی سیندا زنجان آشیقلاری چیخیش ائدیرلر. او زماندان جبهه لره گئدیب و رزمنده لره روحیه وئرمک اوچون ساز چالیب اوخوماغا باشلاییرلار. همان زماندان خیریه موسسه لرده اوخویور. نئچه ایللر ایران نواحی موسیقی سی فستیواللاریندا تهراندا چالیب اوخویور و ماراقلار قازانیر.

۱۳۸۱ ایلینده همداندا یاریشمادا شرکت ائدیب و دیپلم افتخار قازانیر (۶/۷/۱۲۸۱). دونیا داستان سؤیله مه فستیوالیندا ۱۳۸۸جی ایلده مقام گتیریر. بو فستیوالا دونیانین چوخلو اؤلکه لریندن اشتراک ائتمیشدیلر. نهایت ۱۳۸۶جی ایلده آذربایجان موسیقی صنعتچی لر اوجاغی طرفیندن تهراندا آشیق گلابعلی داوودبیگی اوچون عزیزله مه مراسیمی قورولور. بو مراسیمه باکیدان (۶ آشیق) و ایرانین مختلف شهرلریندن اوستاد آشیقلار (۸۰ آشیق) دعوت اولونموشدو و برنامه ده هامیسی چیخیش ائتمیش و “دده” لقبی نی آشیق گلابعلی یه وئریلمیشدیر ۲۱/ ۱۲/ ۸۶).

بونلاردان علاوه بیر چوخلو فستیواللاردا اونلارجا لوح تقدیر، دیپلم افتخار آلماغا نایل اولموشدور. آشیق گلابعلی بوگون ۷۰ یاشینی دالدا قویاراق، هله ده گؤزل سسی و نفسی واردیر و کنسرتلر اجرا ائدیر. داستان سؤیله مکده اوستاد بیر آشیق دیر و داستانلار یازاراق بیر یئره توپلاماغا چالیشیر. ساز چالمادا داها هنرلر و ماهیر بیر آشیق دیر. اؤز شعر دفتری بوگون چاپ اوچون حاضیرلاماقدادیر.

ایندی آشیق گلابعلی نین شعرلریندن اوخویاق:

خوشلوق ایسته ین منیم ائللریم

ایندی آیاق گؤتور بیزیم بوردا گل.

اوره کلر سئوینجی، اوره ک شادلیغی

ساز – صحبت ایسته سن بیزیم یوردا گل.

آشیقلار توپلاشیب بیزیم مکاندا

لعل – گوهر ساتیر هر بیر زاماندا

چیچک لی باهاردا، داغدا، دوماندا

عطب ریچان آلسان بیزیم یوردا گل.

هر آشیق اله آلاندا سازی

خوش گلیر ائللره اونون آوازی

قهرمان وطنین اوغولو – قیزی

ادب – ارکان آلسان، بیزیم یوردا گل.

بیری قاوال چالیر، بیری بالابان

چالیب اوخویاندا گئتمه، بیر دایان

خوشلوق الدن گئده ر، یاتما، سن اویان

غم – غصه داغیدان، بیزیم یوردا گل.

آشیق گلاب دایان ائل قاریشیندا

جوان آشیقلاری ساخلا باشیندا

کوراوغلو تک داغی – داشی آشاندا

بیر – بیره جان دئیَن بیزیم یوردا گل.

***

گتیر یاشیل دونون گئی بیر اگنینه

تاریخا یازیلسین بنیادین زنجان

بیر زمان بیر یئرده خط شکن اولدون

یئتیشدی هر یانا فریادین زنجان.

سنین انسانلارین وئردی ال – اله

دوشمانلار جانینا سالدی ولوله

وطنین هر یانین دؤندردی گوله

تاریخه ثبت اولدو گول آدین زنجان.

سنین شاعیرلرین گؤر نه آدلانیب

بالدان شیرین اولان سؤزو دادلانیب

غم – غصه ایندی سندن یادلانیب

یئتیشیب هر یانا هئی دادین زنجان.

شهریم خرمدره، اوستانیم زنجان

یازیرام آدیوا بیر شیرین دستان

گولابام اولموشان سنه مهربان

شیرین دیر دیللرین، ابعادین زنجان.

***

آشیغیداکی شعر ۵ یارپاق آدلاناراق، هاواسینی چالیب – اوخوماق هر آشیقین ایشی دئییل:

خرمدره داغلار بویانیب قارا

سئوینیریک هامی گلن باهارا

گول – چیچک لر آچان باغچایا – بارا

گلسین هر یاندا بلبل نغمه یه

ائللرین وار، داغلارین وار، گزمه یه یایلاقلارین وار.

درس اوخویور بیزیم کؤرپه اوشاقلار

سیزسیز قلبیمیزده میوه لی باغلار

اوخویوب اوخویوب خلبان اولار

اوخو سن درسیوی وطن بالاسی

ائللرین وار، داغلارین وار، گزمه یه یایلاقلارین وار.

خرمدره وارین بؤیوک بیر ائللر

دانیشیر شهرینده هر شیرین دیللر

تعریفین یازیلار خلقی شاد ائیلر

اوجالیر هر زمان میهن نعمه سی

ائللرین وار، داغلارین وار، گزمه یه یایلاقلارین وار.

گلشنه دولوبدور باغچالار باغلار

اویا فخر ائیلیر جوان – قوجالار

گؤزل بیر صحنه نی گؤره ن اوجالار

گلنده هر زن=مان گولابین سسی

ائللرین وار، داغلارین وار، گزمه یه یایلاقلارین وار.

***

هئیف اولسون تئللی سازا

هر سینه مسکن سالا

گزیب صراف آختاریرام

علّاف ایستر گوهر آلا.

اوره ییم دریای قاندی

یوک واریم لعل – مرجاندی

آمان فلک نه زاماندی

حئیفدی آشیق قوجالا.

گولاب دریالارا دولدو

گؤیده بولود کیمی دولدو

هر جایی لار آشیق اولدو

گؤر نه دوشوب بدخیالا!.

***

چؤره یی بیلمه ین، دوزو بیلمه ین،

هر ایکی دونیادا خوار اولار گئده ر.

معنانی بیلمه ین، سؤزو بیلمه ین

بوز کیمی لری یر، جار اولار گئده ر.

اوستادین بیلمه ین، عارین بیلمه ین،

یئرین تانیمایان، تایین بیلمه ین

هفته نی بیلمه ین، آیین بیلمه ین

یئتیشمز عؤمرونده، کار اولار گئده ر.

ظاهرده دوست اولار، قلبدن قارا

بیر ایش گؤرور اؤزو قالیر آوارا

بیر یوک توتوب او دا چاتماز بازارا

باهار گونو ده ین قار اولار گئده ر.

گؤزله مز ناموسو، گؤزله مز عاری

باش اوستده بیلمز او کرئگاری

یقین کی ذاتیندا بیر اشکال واری

ائل ایچینده آخر زار اولار گئده ر.

آشیق گولاب دئ سؤزونو مردانا

اوخ کیمی یاییلسین کار ائتسین جانا

دوز گلمه ین ائل ایچینه – دورانا

دونیاسی باشینا دار اولار گئده ر.

***

غزل

گلن میخانه سمتیندن بورا مستانه، سن کیمسن؟

گؤروم آباد اولا یارب، می میخانه، سن کیمسن؟

هانسی داغین مارالی سان، قلب ائویندن یارالی سان

بویور گؤروم هارالیسان، منیم نالانه، سن کیمسن.

اوره ک سؤزلرین وار چوخ، قاشین کمان، کیرپیگین اوخ

یوسفده بو ملاحت یوخ

دوشوب زندانه، سن کیمسن؟

دوداغین لعل – مرجاندیر، بقای آب حیواندیر،

منی آز هجریوه یاندیر، یاپیش چک یانه سن کیمسن.

آلیبسان عقلیمی الدن، بئله ابرویه صد احسن،

ائدیب صحرالری مسکن اولوب دیوانه سن کیمسن؟

نشانین وئر منِ زاره، گلیب دردیمه قیل چاره

آخار گؤز یاشی رخساره، دؤنر عمانه سم کیمسن؟

سنی گؤرجک پریشانم، قد دلجویه حئیرانم،

دوباره شیخ صنعانم، گتیر ایمانه سن کیمسن.

شهاب تیر آتیب گئتدین، یاندیریبان یاخیب گئتدین

منی بیر ده دچار ائتدین، غم هجرانه سن کیمسن.

گولاب بو چؤللری گزر، عشقین دریاسیندا اوزر،

اود ایچینده مگر دؤزر، اوزرریک دانه سن کیمسن؟

***

آشیق گولاب دان سوروشاندا کی خرمدره – ابهر موسیقی هاوالاریندا دانیش؛ بیر هاوادان چوخ ماراقلا دانیشیر. بو هاوا، “داغلار گرایلیسی” هاواسی­دیر. چوخ گؤزل بیر هاوا اولاراق، اونون نظریجه ایراندان زنگان موسیقی­سی­نین ان ده­یرلی تحفه­سی آدلاندیریر. او دئییر بو هاوادا سانکی داغلا گورولدور، داغلار سسه گلیر. او، خاطیره لریندن دانیشدیغی زمان دئییر: تهراندا بو هاوانی تانیتدیریب – چالاندا هامی آیاغا قالخیب یئرینده اوتوران قالمادی. بو هاوا تکجه آداملاری یوخ، بلکه داغلاری دا حرکته گتیریر.

ارسال دیدگاه