متن سخنرانی دکتر حمید سفیدگر شهانقی، مردمشناس، ­ در مراسم استاد دکتر ترابی

 -اکبر-ترابی2-e1490512649129

بیزیم کی اؤزگه­ لره بنزه­مز عبادتیمیز

اورکده گیزلی قالار، عهدیمیز، شریعتیمیز

گولون وصالینا شبنم کیمی قووشمامیشیق

او غملی غؤنچه­ یه بنزر بیزیم بو حالتیمیز

ندیر کی میلچک اونو گیزله­ نیب شکار ائله ­یه­ ک

هما شکار ائله­ مک­له، بیتر قناعتیمیز

اگر کی قیوریلاق آتش ایچینده مین دفعه بیز

هارای قوپارماغا قویماز اینان کی غیرتیمیز

او کؤچ یولوندا بیتن بارلی بیر آغاج کیمی­ییک

پاییزا قالماییر هئچ واخ بوداقدا نعمتیمیز

چیچکلی باغچادا «صائب» بو انصاف اولمازدی

گؤرنده غؤنچه ­نی بیز، اولمایایدی رغبتیمیز

 

بسم­الله الرحمن الرحیم

سلام علیکم؛ عرض ادب و احترام ائلیرم، چوخ حؤرمتلی رحمتلیک اوستاد دکتر ترابی عائله­ سی باشدا اولماقلا، سالوندا حاضیر اولان بوتون سایقیلی اوستادلار، اوزمان­لار، حؤرمتلی مسوول­لار و عزیز همشهرلریمه، یاخیندان تانیییب تانیمادیغیم ده ­یرلی دوستلاریما.

خانیم­لار، آقالار، بو گون بیز بوردا بؤیوک و داهی بیر شخصیتین آرامیزدان کؤچوب و دونیاسینی ده ­ییشمه­ سینین قیرخینجی گونونو آغیرلاماقداییق. دکتر علی اکبر ترابی، آدلیم و مشهور بیر سوسیولوق و دانشگاه اوستادی اولماقلا، هم ده بؤیوک دوشونر و گؤزل شاعیر کیمینده تانینماقدادیر.

منده باشقا مین­لر ایران جامعه­شناسی و مردم­شناسی اؤیرنجی و هوسکاری کیمی، بو آدا، بو شخصییته همیشه حؤرمت بسله ­ییب و اونون علمی اثرلری و باخیشلاریندان دؤنه دؤنه استفاده ائتمیشم.

بو بؤیوک انسانین شخصیتینه، تواضع­کارلیغینا، دونیا گؤرونوشونه، ائلینین، یوردونون و آنا دیلینین قایغیسینا قالماسینا و عؤمور بویو چکدیگی زحمتلرینین قارشیسیندا باش أیمه­ مک مومکون دئییل.

دکتر ترابی بارلی برکتلی یاشاییشیندا اولدوغو کیمی، دونیاسین ده ­ییشندن سونرا دا ایران و اؤزه ­لیک­له آذربایجان خالقینین دونیا دوردوقجا معلمی­ اولاجاقدیر.

علمین و معلیمین بیزیم ائلیمیزده، دینیمیزده، تاریخ بویو چوخ حؤرمتی و سایقیسی اولموشدور. بؤیوک پیغمبریمیزدن بیر حدیث وار کی بویوروبلار:

اِنَّ مُعَلِّمَ الْخَیْرِ یَسْتَغْفِرُ لَهُ، دَوابُّ الْاَرضِ وَ صِیَتانُ الْبَحْرِ وَ کُلُّ ذی رُوحٍ فیِ الْهَواءِ وَ جَمیعُ اَهْلِ السَّماءِ وَالْاَرْضِ.

یعنی دوغورداندا، یئر اوزونون جانلی­لاری، دنیزلرین بالیق­لاری، هاوادا اولان هر بیر روح صاحیبی، یئرین و گؤیون اهالی­سی، یاخشیلیق اؤیره­دن معلمه، رحمت و باغیش ایستی­یه ­ر. (بحارالانوار جلد ۲ صفحه ۱۷)

و امیرالمؤمنین حضرت علی علیه­ السلام بویوروبلار:

مَنْ عَلَّمَنی حَرْفاً فَقَدْ صَیَّرَنی عَبْدا؛  منه بیر سؤز اؤیردن، منی اؤزونه بنده ائله­ ییر.

بیزیم فولکلوروموزدا، مکتوب و شفاهی ادبیاتیمیزدادا معلیمین، اوستادین اؤزل و گؤزل یئری واردی. آتالار سؤزلرینده وار کی:

اوستادینا کژ باخان، روزوسونو آز گؤرر

و عاشیق علعسگر دئییر:

بیر شاگیرد کی اوستادینا کم باخا

اونون گؤزلرینه قان دامار دامار

مدریک آتا بابالاریمیز دئمیش­لر: ائلین گؤزو تره­زیدی. ائل آتانی آللاه آتار، ائل توتانی آللاه توتار. بو محتشم سؤزلر و گؤزل مثل­لری بیزیم خالقیمیز، اؤنجه یاشامیش، سورا یاراتمیشدی.

دکتر ترابی، ائله ائل توتان انسان­لاردان بیری­دی. خالقین دیلی­له، خالق شادلیغین و کدرین یازیب یارادان سؤز اوستالارینین، ائلین و تاریخین یانیندا قدیر ـ قیمتی­نین حدّی ـ اندازه ­سی یوخدور.

دکتر ترابی بو موضونو فارسجا بیر شعرینده چوخ گؤزل آنلاتمیشدیر:

ز کهسارِ والایِ این سرزمین             بپیچد صدایی به شهر اینچنین:

یکی ذره­ای خاک گر با من است        همان ذرّه خود کوه را دامن است

به طوفان و بادی گریزد اگر              شود دور از ذرّه­ های دگر

به پیشِ منِ کوهِ پیراسته                 نباشد به جز گردِ برخاسته

به همراه مردم، به دور از هوس                    همین است راز بزرگی و بس.

منجه عؤمور بویو خالقی ­نین تاریخینی، ادبیاتینی، کدرلی ـ سئوینج­لی حادثه­ لرینی و بیر سؤزله دئسک آلین یازیسینی دوشونوب یاشایان بیر عالیم کیمی اؤزونه حؤرمت قازانان اوستاد ترابی­­، ایندی آذربایجانا و تبریزه بیر Symbolic Capital یا «نمادین سرمایه» کیمی ده­ یرلندیرملی­د­یر.

«پی­یئر بؤردیو» (Pierre Bourdieu) فرانسه ­نین آدلیم جامعه ­شناسی، هر ملتین دؤرد جوره سرمایه­سی اولماسینی وورغولاییر. اونون فیکرینجه انسان­لار بوشلوقدا و خلأده یاشامیرلار. هر انسان بیر سری «میدان» لاردا (field) یاشاییر. بو میدان­لار بیر سری عنصرلردن دوزه­لیرلر. بو عنصرلره اقتصادی، اجتماعی، کولتورل و سون­دا سیمبولیک یا نمادین سرمایه دئییرلر.

«بؤردیو» نمادین سرمایه­نی جامعه­ده بیر اؤنملی قدرت منبعی ساییر. بو مدل سرمایه­نین اقتصاددا او قده­ ر اؤنمی و اهمیتی وار کی بیر چوخ متخصص­ لر توسعه ­نی، دیرچه ­لیشی و گلیشمه­ نی، بیر ملتین نمادین سرمایه­ لری تؤره ­دیب، چوخالدیب و قورویوب ساخلاماق قابلیتینده بیلیرلر.

سیمبولیک یا نمادین سرمایه نه دئمکدیر؟

بو سووالا بئله جواب وئرمک اولار کی، هر زامان، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بیر سرمایه، بیر ده ­یرلی، ارزشمند و قالارقی بیر شئیه تبدیل اولا و بیزه تازا و یئنی ارزش­لر یارادا و بیر سیمبولا دؤنه کی اونو اوخویوب، ائشیدیب و گؤره ­ن­لر، اونا حؤرمتله یاناشا، اونا فخر ائلییه و توپلومسال و اجتماعی بیر قونویا دؤنه، اونا «نمادین سرمایه» یا Symbolic Capital دئمک اولار.

نمادین سرمایه بیر تاریخی آبیده اولا بیلر مثلاً فرانسه­ ده کی «ایفل» برجی، کی فرانسه ­یه گئدن توریست­لرین یوزه یئتمیش بئشی اونو گؤرمه ­یه گئدیرلر؛ نمادین سرمایه ائلییه بیلر بیر دب، آیین یا اویون اولا، ژاپن­دا چادو یا شادو آدلی چای ایچمه مراسیمی کیمی، گاهدا بیر شخص­دی. فوتبالیست دیوید بکهام انگلیس­ده، آرتیست مایکل جکسون آمریکادا، صنعتی مدیر کیم وو چونگ ژاپن­دا، متفکر و سیاستمدار ماهاتیر محمد مالزی­ده و باشقا بئله ­نچی بیر شخص­لر.

بو سرمایه­لری یارادیب، دیرچه­ لدیب، قورویوب ساخلاماق ملت­لرین و دولت­لرین بورجودو.

تاسفله دئمه ­لییم کی بو گون ایرانین هر یئرینده اولدوغو کیمی بیزیم شه­ هرده ­ده، بو سرمایه­ لری قورویوب ساخلایان یوخدو.

ایندی تاسفله دئمه ­لییم کی منطقه­ده، بؤلگه­ده آذربایجان و تبریز­ اؤز دوغما بالالارینی، فیکیر و سرمایه صاحیبلرینی یوردلاریندان قاچیرتماقدا اؤن سیرادا دورور. دوستلارین بیری دئمیشکن، بونا داها «فرار مغزها» یوخ بلکه «اخراج مغزها» دئیرلر. گئدنلری قایتارماق و قالانلاری عزیزلمک، قورویوب ساخلاماق، بو میللتین و دؤولت مسوولارینین لاپ واجیب وظیفه­ لریندن بیریدی.

«ماهاتیر محمد» مالزی­نین کئچمیش باش ناظیری و مالزی­نی ابتدایی بیر یاشاییشدان، مدرن و صنعتی بیر مملکته یؤنلدن شخصیتین بیر گؤزل سؤزو وار. او دئییر: بیر اؤلکه­نین ایره­لییه گئتمه­مه­یینین ایکی علتی اولا بیلر؛ یا او میللتده بؤیوک انسانلاری یارادیب بئجرتمه قابلیتی یوخدو یا بؤیوک انسانلارینی یئترینجه قورویوب ساخلایا بیلمیر.

خوشبختلیکدن آذربایجان ملتی، تبریز توپراغی، تاریخ بویو عالیم بئجردن اولموشدو. بونو تبریزین چوخلو آدلیم و مشهور شخصیت­لریندن بیلیریک. رحمتلیک دکتر ترابی، بو بؤیوک انسان­لاردان بیریدی. آنجاق بو داهی شخصیتین حقی بوندان آرتیق ادا اولونمالیدی. آتالاریمیز دئمیشدی: «بؤیوگه حؤرمت اولمایان ائوده، هئچ کیم بؤیومز»

من بوردان شورای اسلامی شهرین محترم عضولرینه و شهردار جنابلارینا اوز توتوب سوروشورام:

نییه دکتر ترابی کیمی نهنگ شخصیت­لرین آدینی تازا خیابان­ و میدان­لارا قویمورسوز؟

شه­ هرده بو قده ­ر عمومی و خاصیت­سیز آدلارین هانسی، بیزیم شهریمیزین هویتینی گؤستریر؟!

ماشاالله شهریمیز گونو گوندن فیزیکی ساحه ­ده آرتیق بؤیویور و یئنی میدان­لار، خیابان­لار و کوچه­لر تیکیلیر، ایندی بؤیوک­لریمیزین آدلارینی، هیکل­ لرینی شهریمیزده اوجاتساق هم بو گؤزل انسان­لارین چکدییی زحمتلردن تشکر ائله­ییریک، هم ده گله­جک نسلیمیزی و جوانلاریمیزی باشا سالیریق کی بو میللت، بو حکومت اؤز یوردونا و ائلینه جان یاندیران انسانلارین قدرینی بیلیر و بیله­ جک.

دکتر ترابی­دن بو گونوموز و گله ­جک نسیل­لریمیزه قالان بؤیوک بیر معنوی میراث، اونون بیری بیریندن درین و علمی اثرلری­دیر. اونون ییرمی­دن آرتیق کتابی و بیر چوخ مقاله­لری، ایران خالقینا قویوب گئتدییی ده ­یرلی بیر ارثیه­ کیمی، حؤرمتلی عائله عضولری و ائله ­جه­ ده آکادمیک اوجاق­لاریمیزین طرفیندن قورونوب و هامیسی بیر یئرده بیرداها چاپ اولماسی چوخ واجیب ایشلردن بیری­­دیر.

آللاهدان، اوستاد دکتر ترابی باشدا اولماقلا، اؤلوب گئدن بؤیوک انسانلاریمیزا رحمت و یاشایان بوتون فرهنگ، دین، علم، اقتصاد، هنر و صنعت­ده چالیشان بؤیوک شخصیتلریمیزه جان ساغلیغی و شن حیات آرزو ائلیرم.

بو یوبلئیی و مراسیمی قورانلارا، مخصوصاً عزیز دوستلاریم قاسم ترکان و علیزاده پروین جنابلارینا و ائله­ جه­ ده اوستاد ترابی­نین عزیز عائله ­سینه و زحمت چکن هر بیر انسانا اللریز آغریماسین یورولمویاسیز دئییرم. منه حوصله­ نن قولاغ آسدیغیز اوچون چوخ ساغ اولون.

ائلینین یوردونون دردی غمینه

اورکدن یانانین قاداسین آلیم.

نظرات

  • آذربایجان و پیرامون-در انتظار بهار

    سلام-پیرو فرمایشات مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای در مورد جلوگیری از گسلهای قومی باید دانشمندان و همچنین از نظر منطق قرآن وائمه معصومین (ع) این مسئله مورد کنکاش قرار گیرد که آیا تدریس زبان تورکی در کلیه سطوح تحصیلی داشتن حداقل دو شبکه سرتاسری به زبان ادبی تورکی آذری و و برگردانیدن نامهای جغرافیائی در مناطقی که در دوره پهلوی از تورکی به فارسی تغییر پیدا کرده و همچنین نامگذاری اماکن جدید در مناطق تورک نشین به تورکی و…آیا سبب گسل قومی می شود یا ادامه روشهای فعلی جلوگیری تاز تدریس زبان تورکی و…تجربه تاریخی در نقاط مختلف چه می گوید

ارسال دیدگاه