پیوستگی های اسطورۀ گیل قمیش وطوفان نوح و مرند / دکتر سید مرندی

یکی از داستانها ویااسطوره های جهانی بشرکرۀ خاکی ، طوفان نوح می باشد.
هرچند ماجرای طوفان نوح به اشکال مختلف دراکثراساطیر کشورهای آسیائی واروپائی آمده است ولی مستندن دانسته نیست که این طوفان نوح درچه سالی ودرکجا وبا چه گستره ای حادث شده است .

طبق روایات اسلامی طوفان نوح ازتنوری در مسجدکوفه شروع شده وجهان متمدن ویاحداقل قسمت بیشتر خاورمیانه را درگیر نموده است و بااین باورهست که گفته میشود قبر حضرت نوح سلام الله علیه در نجف ودرزیر مقبره حضرت علی علیه السلام واقع هست. هرچند نخجوانی ها عقیده دارند که حضرت نوح از نخجوان برخواسته وقبرش هم در نخجوان قراردارد. واینگونه است که ازنخجوان با نوح چیخان یاد میکنند.
ودرروستای میاب مرند، کوه و قله ای بنام کمچی یا گمیچی وجوددارد که پیرسالان عقیده دارندوقت روی زمین را دریای آب طوفان نوح فراگرفته بودکشتی نوح به این کوه برخورده وسپس موج هایآب آنرا بسوی ماکو برده است و اززمانی که کشتی حضرت نوح بدین کوه برخورد نموده است، کوه نام کمچی ویا گمیچی را گرفته است . اگر ما توپوگرفی منطقه رادرنظر بگیریم مرند همچون کاسه ای بزرگ توسط کوههای میشوو و کمکچی ودره دیز احاطه شده ودرآنطرف این کوهها آرارات قرار دارد.درروز آفتابی ازکوه میشوو وکوههای منفردشهرستان مرند می توان قله آرارات را دید)
البته می دانیم که طبق روایات کشتی نوح در کوه جودی یا آرارات ویا آغری داغی که درمرز ترکیه وایران وارمنستان قرار دارد متلاشی شده است وترکیه به بهانه وجود کشتی نوح درآرارات ، ازهرچندی شایعه ای می اندازد که درفلان تپه میخ کشتی نوح ویا فلان تخته اش پیدا شده است که رویش اسامی پنج آل عبا نوشته شده است و…و…..!! که همگی دروغ بوده وفقط برای جذب توریست می باشد!
به هرحال درکناراین روایات، روایت مدفون مشهور شهرمان مرندهم قرار می گیرد. به نحویکه در یادداشتهای جهانگردان وباستان شناسان اروپائی وآمریکائی همچون کارری که درزمان شاه سلیمان صفوی(۱۱۰۵ هجری قمری) به ایران آمده وازمرند ردشده است ونیز موریس دوکوتزبوئه آلمانی که درسال ۱۸۱۷ازمرند گذرکرده ونیز ویلیام جکسن آمریکائی که در۱۹۰۳ میلادی ازمرنددیدارکرده همگی درسفرنامه هایشان ادعا دارند که همسر حضرت نوح درمرند دفن شده است.
ودرمقابل آنها خانم دیالوفوآ قراردارد که ازدوبار سفرش به ایران در۱۸۸۱ و۱۸۸۴ ادعا دارد که مرند مدفن خودحضرت نوح می باشد.

اینجا یک توضیحی لازم هست عرض بکنم وآن اینکه بعضی ازجهانگردان اروپائی نیز ادعا دارند که مادر حضرت نوح درمرند اقامت داشته ودرمرند مدفون شده است.
اما طبق روایات قدیم مادر حضرت نوح قبل ازطوفان نوح فوت نموده است . لذا سوارکشتی نشده بودتابه مرند آمده باشدپس مدفون درمرندِ این روایات چه کسی هست؟!
واین لفظ اشتباه همسرنوح ویا مادرنوح ازکجا سرچشمه گرفته است بخصوص اینکه یکی ازوجه تسمیه های مرندرا ( موروند ) یعنی مادرآنجاست می نویسند!لذااین سئوال پیش می آید که درمرند زن حضرت نوح دفن هست یامادرش؟!

طبق نوشته های جهانگردان فوق الذکر:[(درکتاب نگاهی به تاریخ مرند) مرجع کتاب های جهانگردان وصفحاتش را ارجاع داده ام ] مرند مدفن همسر حضرت نوح نبی می باشد وآنهائی که مادر نوشته اند لفظ مادررا  اززبان خودشان وازنظر دینی خودشان نوشته اند.

چراکه همانطوریکه مسلمین به همسران رسول خدا(ص) ام المؤمنین می گویند؛ مسیحیان ویهودیان نیز به همسران حضرت نوح مادر میگفتند. لذا لفظ مادر؛ به همسرحضرت نوح، اززبان دوستداران حضرت نوح می باشدنه مادرواقعی حضرت نوح.
سئوال دوم اینست که درروایات وجوددارد که همسر حضرت نوح به همراه پسر بی اعتقاد ونافرمان خود یعنی کنعان درحین طوفان نوح کشته شده اند پس این کیست که درمرند مدفون است؟!
( نام دیگر کنعان( یام) می باشد ومن درکتاب تاریخ مرند بادرنظر گرفتن اینکه وجه تسمیه مرند ازموروندا ویا ماتر وبه نحوی ازوجود همسر حضرت نوح گرفته شده است، برای وجه تسمیه روستای یام این فرضیه را مطرح نموده ام که ممکن هست نام روستای یام به غیر ازیام یعنی اسب چاپار وچاپارخانه مغولی، از یام فرزند نوح گرفته شده باشد)

درتاریخ برای همسران حضرت نوح حداقل نام دوهمسرش به ما رسیده است:
یکی به نام والعه یا واغله ی کافربوده وبه گفته های حضرت نوح عقیده نداشته است وبه همراه پسرش کنعان(یام) در طوفان نوح غرق شده است.
وهمسر دیگرش بنام عموره(بحارالانوار، جلد۱۱؛ صفحه ۳۴۲)که زنی مؤمنه بوده وبهمراهی حضرت نوح سوارکشتی شده است واین همسر هست که باشوهر به مرندآمده ودرمرنداقامت کرده ودرمرند فوت شده ومدفون گشته است.
حال بقعه پیربالای مرند که امروزه مسجدبازار ومسجدامام خمینی نامیده می شود مدفن این بانوی مؤمنه هست واین بقعه باعمری درحدود ۵۵۰۰ سال ازقدیمی ترین بقاع وگورستان ها و زیارتگاههای جهانی می باشد(هرچند بنای فعلی مسجد مال دوران صفوی وقاجاری می باشد)
واگر مسئولین ضریح این بقعه را بجای خود برگردانند و تبلیغ مناسب جهانی برای شناساندن این بقعه بنمایند می توان باجذب توریست از اطراف واکناف جهان؛ چهره جذب توریست مذهبی مرند وآذربایجان رادگرگون نمود. چراکه تاقبل ازانقلاب زوارزیادی ازاروپا برای زیارت این مسجد می آمدند.

حال می رسیم به ماجرای گیلگمیش ویا قیلقمیش وطوفان نوح ومرند.
داستان گیلگمیش هم یکی ازاساطیر جهانی می باشدکه درحدود ۱۰۰سال پیش از دوازده کتیبه حمورابی یافت و قرائت شده است(بعضی هاهم این الواح واین اسطوره را قبلترازحمورابی ومتعلق به تمدن سومری می دانندولی داستان همان است). این اسطوره نیز داری طوفانی جهانی همانند طوفان نوح می باشد وبا اشتراکات داستانی که دارند گفته می شود که طوفان نوح همان طوفان گیلگمیش هست ویا گیلگمیش همان نوح می باشدکه عمری جاودان ویا هزارساله داشته است.
گیلگمیش برای یافتن گیاه جاودانگی درسفری بدور جهان ازجنگل های سدر گذشته وازکوه ودره های زیادی می گذردتا به قلل دوگانه کوهی بنام میشوومی رسد وازآنجاهم ردشده و به دریای تاریکی (احتمالن دریای کاسپین یاخزر)می رسد ودرآنجا با دیدارنیای پیر دانا بنام اوتونا پیشتیم ( اوتنا پیشتیم )خواستاردریافت گیاه عمر جاودانگی می شود..
وحال طبق نظر محققین گفته می شود که جگل های سدر در سلماس وجوددارد وقلل دوگانه میشوو درمرند( امروزه قلل دوگانه نزدیک به هم میشوو بنام های گؤی زنگی وفلک داغی موسوم است )
مطلب  حماسه گیلگمیش رادرسال ۱۳۸۷ درکتاب جامع نگاهی به تاریخ مرند، تقدیم علاقمندان نموده ام که پی دی اف اش را درزیربرای علاقمندانش تقدیم می کنم.

ارسال دیدگاه